Overbrugd

Overbrugd

zaterdag 25 mei 2024

Afgelopen week realiseerde ik me dat onze kinderen vermoedelijk nooit Moskou en Sint Petersburg zullen bezoeken.Zelf was ik daar in 2010 met twee vriendinnen en we vonden het alle drie onvergetelijk.In stilte vergeleek ik de Rus met de Amerikaan. Dat land bezocht ik drie keer. Het verschil is dat de Rus zich in zijn eigen wat melancholieke wereld terugtrekt, terwijl de Amerikaan zeer naar buiten is gericht. Vaak bij het naïeve af. Het is een rare gewaarwording dat Moskou en Sint Petersburg voorlopig niet te bezoeken zijn.

Ik dook in de boekenkast en vond meerdere boeken over deze twee prachtige steden. Ook de map foto's op de laptop doorbladeren was een feestje. Veel kwam boven. Moskou was prachtig, maar Sint Petersburg overtreft die schoonheid. Paleizen, musea, boottochten en als afsluiting het ballet 'Het Zwanenmeer' in met Marinskii theater.Tijdens ons bezoek was het de tijd van de 'witte nachten' in Sint Petersburg. Dan wordt het niet donker. Mijn vriendin zat om één uur 's nachts zonder licht kaarten te schrijven. Op straat was het net zo druk als overdag. Bij alle indrukken kwam ook deze ervaring en eigenlijk was het te veel en nauwelijks te bevatten.Wat me ook weer te binnenschoot was de taxirit naar het theater. Eén van de vriendinnen had last van de darmen gekregen, vermoedelijk toch iets gegeten wat niet lekker viel. We zaten achterin de auto en ze kreunde: 'Help, ik moet heel nodig naar een toilet Ik houd het niet meer!!' En ik maar geruststellen en zeggen dat ze aan iets anders moest denken en dat we vast wel gauw in het theater zouden zijn. Want ik begon het ook benauwd te krijgen vanwege allerlei beelden. En ging het mis, dan zou misschien de brandweer wel moeten uitrukken om de taxi schoon te spuiten en we het beroemde ballet zouden missen. Wat kan een rit dan lang duren! Maar ze redde het en in een soort wanhopige ren, samen met de reisleidster, vlogen ze het theater in. De andere vriendin en ik volgden, we beklommen statig de trappen en waanden ons beroemdheden die bij de elite van Sint Petersburg hoorden...

Zo is er nog veel meer te vertellen, maar toch is het lastig om de sfeer precies weer te geven. Sinds de inval in Oekraïne lijkt het zo onwezenlijk dat we in het land van Poetin zijn geweest. En dat juist die prachtige stad de plek is waar hij is geboren. Het is niet samen te vatten, lijkt elkaar eerder te bijten...

 







 Zo maar wat plaatjes uit Sint Petersburg...

 **************************************************************************************

Grote vakantie

 

Ik lig in bed. De gordijnen zijn wel dicht,
maar dat helpt weinig tegen 't zomeravondlicht.
Liggen in bed duurt zo lang, duurt zo lang,
want onder 't raam is nog van alles aan de gang.

Vader en moeder zijn met de buren aan de praat,
ik heb zo'n heimwee  naar beneden in de straat.

Willem Wilmink
Uit: Verzameld werk

dinsdag 21 mei 2024

Onderstaand gedicht bracht mij weer terug naar de middelbare school periode. En toen deze afgesloten werd na het eindexamen viel ik in een groot donker gat. Het was zo vertrouwd, de fietstochten naar school, het contact met leeftijdsgenoten, de docenten, de leerstof en ook die grote stapel leerboeken. Het was echt voorbij en ik moest wel verder. Maar vaak denk ik terug aan die heerlijke tijd en vooral aan de laatste twee lesjaren. Ook aan het Paasrapport in klas drie. Het was niet slecht, maar negens waren afwezig, enkele achten, een paar zevens en veel zessen. Maar een 7 voor gedrag en een 7 voor vlijt kon echt niet. Het stormde thuis en voor straf moest ik het tuinhuisje met de vele spinnen soppen. We hadden in klas drie Veurtjes voor algebra en meetkunde. Zo heette dat toen. Af en toe liep hij langs de rij tafeltjes om een kijkje te nemen in onze schriften. 'Doe jij eigenlijk wel eens wat?', zo vroeg hij me met een vriendschappelijk stompje. Dat zou nu echt niet meer kunnen, toen kon het wel. Gelukkig, want zo'n stompje kan ook nog wel eens goed uitwerken. Ik mompelde iets en Veurtjes vervolgde: 'Ik vind dat jij maar eens voor het B-diploma moet gaan.' Kijk, dat was een eer en ook nog een stompje! Ik ging werken, ik zou zelfs voor hem door het vuur gaan. Hij was heerlijk rustig en bracht de moeilijke stof begrijpelijk en in stapjes over. Hij werd in klas vier onze klasseleraar en we mochten oom Jan zeggen. We gingen met hem en zijn vrouw tante Jo met een schoolkamp naar Dwingeloo en het was geweldig! Hij maakte 's avonds leuke gedichten en liedjes op ons. Stof was er genoeg, want hij sloeg ons onoplettend ga tijdens de dag. Op een laat uur maakten we een boswandeling en dat moest 'paarsgewijs'. Beginnende verliefdheden kwamen aan het licht en oom Jan en tante Jo genoten. Naast wiskunde gaf hij ook biologie. Af en toe moest er een werkstuk ingeleverd worden over iets in de natuur. We pakten het slim aan. Ieder kende wel iemand uit een hogere klas die nog zo'n werkstuk had liggen. Ik schreef het over van Wietje, de oudere zus van mijn vriendin. Met spanning keek ik naar Veurtjes die achter een tafel alle werkstukken doorbladerde en hier en daar las. Ik had voor weidevogels gekozen en voorin een grote foto van een kievit geplakt. En mooie boog van oostindische inkt moest het verfraaien. Toen het lesuur voorbij was, stond Veurtjes op en zei: 'Verschillende opstellen heb ik al eens eerder gelezen.'

Zijn overlijden in 1993 trof me. Hij was 79 jaar geworden en als tekst boven zijn overlijdensbericht stond: 'In het huis mijns Vaders zijn vele woningen'... Ja, dacht ik, en misschien heeft onze lieve Heer wel gezegd: 'Kom binnen fijn mensenkind. Naast wiskunde en biologie heb je de jongeren ook levenswijsheid gegeven.'

Dag oom Jan, bedankt voor alles...

 


 Een kievit had ik niet, maar deze merel is ook prachtig. Daarbij kan hij heel mooi zingen...

************************************************************************************

Afscheid van school 

 

De nieuwe school is een gebouw
waar je eerst nog in verdwaalt
en waar je ook bijzonder gauw
een onvoldoende haalt.

Daar krijgen we haast ieder uur
een andere docent,
we werken ons het apenzuur
en we hopen dat het went.

En als het heel vroeg donker wordt
en het vriest of sneeuwt misschien,
dan laten we ons kerstrapport
in ons oude schooltje zien.

We voelen ons een beetje raar,
in ons feestje zit verdriet,
want ook al word ik honderd jaar,
deze school vergeet ik niet

Willem Wilmink
Uit: Verzameld werk

donderdag 16 mei 2024


Het is ze toch gelukt om samen iets  in elkaar te timmeren: PVV, VVD, NSC en de BBB. De beelden vanmorgen op de tv lieten vier blije lijsttrekkers zien. Ze hadden allemaal een cadeautje gekregen, maar de jarige was natuurlijk Geert Wilders. Hij kreeg het grootste cadeau. Ik moest denken aan vier kleuters. Er werd heel veel beloofd, maar vanavond voor het journaal werden er al flinke twijfels gehoord. En iedereen denkt, en velen hopen, dat deze poppenkast gauw voorbij is. Maar goed, geef ze een eerlijke kans! Waar ik veel moeite mee heb is Mona Keijzer, die toch steeds weer in beeld probeert te komen. Wat  intens zielig toch als je zo hengelt naar aandacht. Ze kraait er domme dingen uit. Zou ze niet beter achter de viskraam kunnen gaan staan en dan wel in Volendam en vooral niet in ons dorp.

Vanmorgen probeerde ik een aardig boek te vinden voor de Pinksterdagen, het lukte niet. Ik vertrok tenslotte met iets was ik bij nader inzien niet ga lezen. Maar zo raar, opeens zag ik beelden uit de jaren zestig. Ik werkte in het Diaconessenhuis in Meppel. Dat ziekenhuis bestaat al jaren niet meer. De plek is nog steeds aan de Hoogeveenseweg, geen idee hoe het nu heet. Er was een kleine bibliotheek en juffrouw Maggré zwaaide daar de scepter. Ze was gekleed in een witte jurk en droeg daarover heen een witte schort. Mogelijk was ze ooit donker geweest maar haar haar had nu dezelfde kleur als de kleding. Een frêle vrouwtje. Ze ging ook met haar boekenkarretje de zalen op om patiënten te verblijden met een boek. Ooit hoorde ik iemand praten over het 'boekenwijfje'. Juffrouw Maggré genoot van haar rol. Ze stond voor een tafel in een onduidelijke ruimte en vroeg of ik van spanning hield of van roman. Wat dat laatste precies inhield werd me niet duidelijk. Maar wat me wel duidelijk werd was dan ik er niet tegen kan als een ander een boek voor me gaat uitzoeken. Eigenlijk wilde ik zelf in de boekenrekken graaien. Juffrouw Maggré, onwetend van dit alles kwam aanzetten met het boek 'Rijst uit zilveren schalen.' Ze droeg het boek met eerbied en keek me doordringend door haar kleine brilletje aan. Ik aarzelde. 'Of ik dan hield van Hella Haase was de volgende vraag en meteen greep ze 'Het woud der verwachting'. Ik keek langs haar heen en wilde eigenlijk een romantisch boek waar de geliefden elkaar aan het eind toch krijgen. Ik weet niet meer met welk boek ik naar buiten stapte, maar het is ongelezen weer ingeleverd. Daaraan moest ik denken toen ik de bibliotheek verliet met een boek dat ik niet zal lezen. Een mens zit soms wonderlijk in elkaar...   

 


 Diaconessenhuis Meppel in de jaren zestig...

 ************************************************************************************

Kermis 

 

Wij kijken hier in de klas uit het raam
en zien de kermis bouwen:
achtbaan en spookhuis en poffertjeskraam,
het blinkend reuzenrad.

Lessen te leren dat lukt ons niet meer:
we zien die mannen sjouwen.
Wij winnen misschien een reusachtige beer:
't wordt kermis in de stad.

Willem Wilmink
Uit: Verzameld werk

maandag 13 mei 2024

 Jaren geleden was ik er ooit met een vriendin. We liepen toen een wandeling, met paaltjes aangegeven, maar waren zo druk in gesprek dat we de ongemerkt op weg waren de route nog eens te lopen. Oud-Avereest, ze heette het daar en in mijn herinnering was het daar prachtig. Dus togen we op Hemelvaartsdag weer eens naar deze plek. Want op stap gaan, ja dat hoort nu eenmaal bij Hemelvaartsdag. Bovendien hadden we die morgen een prachtig dienst gehad bij ds. Gerda Keijzer. En dat gaf energie! Het tochtje naar Balkbrug is op zich al aardig, maar daarna wordt het alleen maar aardiger. Het Reestdal is schitterend in het voorjaar met al die doorkijkjes, rietgedekte boerderijen en fluitenkruid. We stopten bij het kerkje van Oud-Avereest. Het leek nog rustig op dit vroege uur. Eerst doken we bij de Wheem naar binnen voor koffie. Dat is een informatiecentrum over Overijssel, ondergebracht in een authentieke boerderij en voormalige herberg. Dat klopte. Een gezellige en stevige dame schonk koffie en nodigde ons uit lekker rond te lopen. Eerst naar de voormalige gelagkamer. Sfeer van lang verleden. We mochten in de beddenstee kijken, griezelig klein. Mensen zaten vroeger vaak rechtop, want als ze gingen liggen dachten ze dat ze doodgingen.Er stond een fraaie groene kast die op een buffet leek. De deur naar de opkamer stond open. Aan de beddensteedeur hing een lang gewaad met veel knoopjes. Het was de toga van de dominee die ooit in de opkamer woonde. Voor zijn natje en droogje hoefde hij alleen maar af te dalen naar de gelagkamer. Op de voormalige deel was veel te leren, niet alleen over de flora, maar vooral over de fauna. Allemaal opgezette vogels en velddieren. Lectuur was er genoeg en we kregen gratis allerlei informatie mee. En dat maakte nieuwsgierig om eens te zien of dat allemaal wel klopte. Aan de overkant van de weg, naast het kerkje en de begraafplaats begon de goed aangegeven wandelroute. Er waren er meerdere maar we kozen voor een kortere vanwege de tijd. Een smal pad met veel fluitenkruid, een rustieke, net vernieuwde brug, wandelaars achter ons en wandelaars die ons tegen kwamen. Opeens werd het druk. Het bruggetje was er in het verre verleden niet. Dan ging men met paard en wagen de Reest oversteken. Een bescheiden stroompje dat gezellig door het landschap meanderde. Boerderijen, we passeerden ze, evenals rood/wit vee, moeder koe met haar twee kalfjes. Ooit waren die wandelpaden kerkenpaden. Ik stelde me voor dat er toen over de velden het gebeier van de kerkklok klonk. Dat alles rustig was, zelfs de gang van de kerkgangers. Al pratend en mijmerend waren we terug bij het beginpunt van de wandeling. We sloten de middag af met een grote ijswafel. Het was een Hemelvaartsdag zoals vroeger, kerkgang, wandeling, ijsje en prachtig weer...

 






 Plaatjes met de column mee van onder naar boven...

************************************************************************************

Opzij van het carnaval 

 

- Wat staat zij daar stil te dromen?
Neemt ze afstand van het feest?
Ze lijkt wel van een ster te komen:
zo verwonderd, zo bedeesd.
Op het schoolplein bij de meiden
zie ik haar haast elke dag,
maar dat lijken lang vervlogen tijden,
sinds ik haar vanavond zag.

- Waar staat hij toch op te wachten,
nu het feestje hem verveelt?
Wat zijn dat toch voor gedachten,
waar hij dromerig mee speelt?
We staan allebei te zwijgen, 
onvoltooid en onvervuld.
Misschien kunnen we elkaar nog krijgen:
't is een kwestie van geduld.
 
Willem Willmink
Uit: Verzameld werk

dinsdag 7 mei 2024

Langzamerhand vraag ik mezelf af: wil ik nog steeds het nieuws onafgebroken volgen of zeg ik: 'Eens per week.' Het nieuws wordt steeds beroerder en beroerder. Israël heeft een grensuitgang in Gaza bezet met de nodige slachtoffers aan de zijde van Hamas. Terwijl er vrachtwagens vol eten en medische spullen aldaar staan te wachten. Kinderen sterven...

Prinses Amalia stort onkostenvergoeding van 1.5 miljoen euro vanaf 2025 niet meer terug. Ik had geen enkele belangstelling voor de verandering van haar zienswijze...

Poetin is vandaag met veel ceremonieel beëdigd. Hij gaat nu de 5e termijn in als president. Toevallig zag ik het gedoe via BBC2. De verheerlijkte glimlach van veel dames deden me denken aan beelden tijdens de toespraken van Hitler, hoe dames gewoon verliefd leken te zijn. Er staat ons nog veel te wachten...

Dan hebben we hier een een stelletje politici die blijven praten en praten. Maar er komt niets uit. O ja, ze willen allemaal wel, maar gunnen elkaar niets. Regelmatig loopt er weer eens iemand kwaad weg. Samen iets voor elkaar boksen.in de zin van een nieuwe regering. Dat zou toch de inzet moeten zijn.Vergeet het maar...

Waar ik me stijf aan erger is aan Mona Keijzer. Als staatssecretaris bij Rutte op staande voet ontslagen vanwege haar eigen 'coronaregels' en nu opduiken bij BBB. Caroline van der Plas, met haar naar binnen te halen heb je een grote fout begaan! Keijzer is op eer belust. Ze wil niet in de kamerbankjes, want zo zegt ze 'ik word toch minister'. Ze is over-ambitieus. Ja, ze wilde dolgraag toen ze hoorde hoe de provinciale staten voor BBB waren uitgepakt. Een ministersstoel was al zo goed als zeker. Ze draagt heel vaak rood, want dat staat voor ... Laten we zeggen voor dadendrang. Help!!!...

En zo gaan we Hemelvaartsdag 2024 tegemoet. Om af te sluiten een cryptische opmerking: bij Wehkamp kennen ze het verschil tussen donkerblauw en zwart niet...

 


En om het stukje niet te katterig te laten eindigen koos ik dit plaatje. Ik maakte de foto in Hattem vorig jaar en de kat was te koop in een bloemenzaak. Spijt dat ik toen niet toegehapt heb...

 

************************************************************************************

Sint-Maarten 

 

Nu dragen kinderen, groot en klein,
een lampion vol maneschijn:
je ziet ons door de straten gaan,
je kunt ons lied nog niet verstaan,
kunt ons liedje nog niet verstaan.
 
Wij vragen iedereen beleefd
of hij wat lekkers voor ons heeft,
wij lopen door de duisternis
totdat het 11 november is,
dus omdat het Sint-Maarten is.
 
Als we iets krijgen, loopt ons koor
met alle lampions weer door,
als ons niet open wordt gedaan,
dan blijven we gewoonweg staan,
blijven wij vannacht hier staan.
 
Willem Wilmink
Uit: Verzameld werk

vrijdag 3 mei 2024

Op zondagavond kijk ik altijd naar 'Dwars door de Lage Landen'. Het is een reisprogramma waarin een drietal Belgen een wandeltocht maakt van Lauwersoog naar De Panne. Arnout Hauben is de reisleider en hij wordt bijgestaan door cameraman Philippe Niclaes en Ruben Callens als geluidsman. Wat het vooral erg leuk maakt is dat ze goed op elkaar zijn ingespeeld. Daarbij komt dat het Vlaams het altijd goed doet in ons land. In deel 2 zakten ze af, Steenwijk, Blokzijl, Vollenhove. Ze maakten her en der een praatje op een ontwapende manier. Zo kregen ze een wat vijandige boer toch aan het praten en zie ze namen afscheid in volle harmonie.Toen ze Vollenhove binnentrokken dacht ik: 'Het zal toch niet...' Jawel hoor, ze hielden stil voor de deur van Jannes. Zijn achternaam noem ik niet want dan gaat het halve Nederland er heen. Jannes stond geleund over zijn onderdeur en de ploeg mocht binnenkomen. Midden in de rommel, die Jannes aan de man probeert te brengen. Het bracht me terug naar voorjaar 2021. Ik had in de vensterbank van het huis van Jannes een Zwarte Madonna zien staan. En die zijn zeldzaam. Aangezien mijn verbondenheid met de r.k. kerk nooit is verdwenen, wilde ik dat beeld bij nader inzien graag kopen. Zo togen we op naar Jannes en mochten ook, net als het drietal dat door Nederland trekt, binnenkomen. Jannes vroeg voor het beeld 75 Euro en toen ik vroeg wat voor materiaal het was, zei Jannes dat het vermoedelijk marmer was. Als ik het te duur vond moest ik het maar laten staan. Ondertussen liet Jannes ons raden naar zijn leeftijd en kwam dicht bij ons staan. En dat was vervelend, want Jannes droeg geen mondkapje, terwijl wij dat wel deden. Hij was ook niet gevaccineerd want hij was met zijn 91 jaar een heel gezonde man. Hij had vanmorgen nog in Urk vis rondgebracht. Ik rilde en schoof voorzichtig wat naar achteren. Hij vertelde en passant dat zijn vrouw al 25 jaar geleden was overleden en dat zijn zoon vorig jaar was heengegaan. Hij was helemaal alleen. En laat die Madonna nou net van die zoon zijn. Die hield ook van dit soort 'roomsigheid'. Om het verhaal af te sluiten, ik betaalde en de Zwarte Madonna met haar Kindje gingen mee in de auto. Op de terugreis dacht ik: 'Straks krijgt één van ons twee corona en dat komt omdat ik zo graag die Madonna wilde hebben. Schuldgevoel lag op de loer. Ze kreeg een prachtig plekje in de vensterbank zo kan ze alle kanten uit kijken. Als het zonlicht te fel is leg ik zorgzaam een kleedje over haar heen. En Jannes? Hij had ons toch nog beet gehad. Toen ik een kenner op bezoek kreeg zei die doodleuk? Marmer, toe nou, het is gewoon beton....

 


 De Zwarte Madonna met haar Kindje...

 

************************************************************************************

Een jarige 

 

Iemand van ons is jarig en die zie je dáár!
We zingen een liedje en we hopen met elkaar
dat zij een mooie tijd beleeft
en dat ze maar weinig zorgen heeft
in haar eigen nieuwe jaar.

Iemand van ons is jarig, dus we zitten klaar.
We hebben wel zin in eten, dus we hopen maar
dat zij hier niemand overslaat
als zij zo meteen trakteren gaat
op haar eigen nieuwe jaar.

Willem Wilmink
Uit: Verzameld werk

woensdag 1 mei 2024

Henk Jongerius 1941 - 2024

Met ontroering las ik het bericht van het overlijden van Henk Jongerius. Dominicaan, schrijver en tekstdichter, tot driemaal toe prior in het Dominicanenklooster in Huissen. Haarscherp stond me onze ontmoeting in 2005 voor ogen en zo mogelijke nog scherper ons gesprek. Een interview in de serie 'In het licht van de kaars', het 23e gesprek in de rij van kloostergesprekken. Ik zocht het desbetreffende artikel op om nog eens na te lezen wat ik zoal schreef.

Henk is een bevlogen liturg en heeft gevoel voor drama en expressie. Van zijn moeder erfde hij het zorgend aspect in zijn karakter. Soms voelt hij zich bedroefd voor de vele talenten. De hoekkamer voelt weldadig aan bij binnenkomst. Henk Jongerius luistert op dit vroege middaguur naar klassieke muziek.Kwiek staat hij op uit zijn gemakkelijke stoel. In gedachten maak ik een gang langs de hoge boekenkast, het overvolle bureau en een religieus stilleven in de hoek: een islamitisch bankje, waarop een 250 jaar oude bijbel rust. Op de bijbel ligt een keppeltje. Het gezegde 'Twee geloven op één kussen, daar slaapt de duivel tussen.', wordt hiermee ontkracht. De rust die deze drie stromingen gezamenlijk uitstralen is hoopgevend. Boven een klein orgel lijkt vanaf een groot schilderij de componist Franz Schubert alles te zien en te doorzien. Wanneer ik de kaars ontsteek, vraag ik Henk Jongerius de woorden uit te spreken die nu bij hem opkomen. 'Het licht is voor mij een beeld van God. In God is licht, er bestaat in Hem geen duisternis.'

Het gesprek gaat verder over zijn jeugd, zijn weten om in te treden, zijn zoektocht naar een klooster waarin zijn levensvervulling zou liggen. Het werd het Dominidanenklooster in Huissen en hij zou er altijd blijven

Op  mijn vraag waarin zijn diepste ontroering ligt, is zijn antwoord: 'Die kan zomaar ontstaan, bij een lied of bij muziek die mooi is. Dan huil ik en is het alsof mijn vel te klein is. Ik voel me dan opgenomen in een grotere wereld, waarvoor ik geen woorden heb.'

Wanneer ik Henk verzoek de kaars te doven, zegt hij: 'Goed, als jij het Licht dan maar meeneemt.' En met een glimlach voegt hij toe: 'Dan ga ik nu koffie voor je halen.'

Naderhand wandelen we samen door de kloostertuin. Zijn witte habijt steekt prachtig af tegen de weelderige groenheid. Samen bezoeken we de grafkelder. Ook daar zal Henk ooit rusten... 

Met zijn boek 'Wonen onder de wolk' reis ik terug. Op bladzijde één heeft Henk als opdracht geschreven: 'Voor Aly. Want daar is ook plaats voor jou'....

Naschrift: Op dinsdag 30 april vond de uitvaart plaats in de kapel van het Dominicanenklooster. Via een link kon ik meekijken, terwijl ik dacht: 'Henk kent nu het geheim'...

 


 

***********************************************************************************

Loofhut

 

Ga nou maar met spullen sjouwen,
ga maar takken dragen:
wij gaan in een loofhut wonen,
zeven mooie dagen.
'k Wou maar dat de loofhut klaar was
en dat vader weer vertelde
van de uittocht uit Egypte,
het zwerven door de velden.
 
Als wij in de loofhut zitten,
dan gaan de gedachten
naar die hutten, waar ze vroeger
moesten overnachten.
In de loofhut eet je lekker
om daarna wat weg te dromen
tot je door het dak van takken
sterren op ziet komen.
 
Willem Wilmink
Uit: Verzameld werk