Zr. M.  Paulino Brandsma

      1927 – 2014   

 Op 23 januari overleed na een kort ziekbed onverwacht zr. Paulino, franciscanes te Denekamp. Deze bevlogen religieuze laat niet alleen in de zuster- en familiekring een leegte achter, maar ook in haar vriendenkring.

Ze werd als Ida Maria Brandsma geboren in Roodhuis (Fr.) en was de zevende in het tien kinderen tellende gezin. Een eenzame plek, dan weer hoorde ze bij de grote kinderen, dan weer bij de kleine, al naar gelang het uitkwam. Zeventien was ze toen voor het eerst de kloostergedachte bovenkwam. Een pater Augustijn gaf haar het advies om een actief klooster te kiezen en geen slotzuster te worden. ‘Je bent te melancholiek en ook wat zwaarmoedig. Franciscus was een blijde man, die moet je maar volgen.’ In 1949 deed ze haar intrede bij de zrs. franciscanessen in Denekamp en koos als kloosternaam Paulino, naar Paulus (de nederige). De eerste professie was in 1951, de geloften voor het leven volgden in 1955. Ze werd lerares naaldvakken en gaf les van 1963 tot 1982 aan de huishoudschool te Noord-Deurningen, St. Nicolaasstichting. Met medezusters nam zij in het internaat de zorg op zich voor opgroeiende meisjes. Na deze periode stortte ze zich met hart en ziel op de verschillende vormen van vrijwilligerswerk, zoals het begeleiden van vrouwengroepen, weekenden voor jongeren, bijbelgroepen, volwassenencatechese en doopvoorbereiding. Ook nam ze graag deel aan oecumenische gesprekken en vieringen. Vanaf 1966 was ze meerdere jaren lid van het provinciaal bestuur van de Congregatie. Haar ‘gouden tijd’ beleefde ze in de pastorie te Oldenzaal waar ze hoofd werd van een kleine communiteit en volop bezig was in bovengenoemde werkzaamheden. Ze was bedacht op de ontwikkelingen in kerk en maatschappij en had een kritische blik voor alles wat zich daar afspeelde.

In die tijd leerden we zr. Paulino kennen. Dit voorjaar waren we voornemens onze twintigjarige vriendschap vieren, een vriendschap met vele facetten. Daar waren allereerst de ontmoetingen met gemeenteleden uit ‘De Bron’ in eendaagse retraites. Samen met zr. Marie-José, ds. Ad van Noord en ondergetekende zorgde zr. Paulino voor de invulling van die dagen met gesprekken, meditaties en vieringen.

Het meest kostbaar werd de vriendschap in deze voorbereidingsgroep. Bijpraten onder de koffie, wandelen over het kloosterkerkhof, samen de verzorgde maaltijd gebruiken in de deftige balkonkamer, samen genieten, samen de gebeden zeggen.

In een overvolle kapel vond op 28 januari de gezongen Eucharistieviering plaats. Zonlicht viel in een brede baan troostend door het raam over de met bloemen bedekte kist. Of was het juichend licht? Wijwater en wierook, veelzeggende rituelen. We zongen:

Wanneer uw licht mij voorgaat in de nacht,
wanneer ik hoor dat U mij thuis verwacht,
dan weet ik, Heer, dat U mijn zwakheid ziet,
dan zeg ik dank, want U verlaat mij niet.

Een zuster las Jes. 25,6-10a en Mt. 6,25-33, priester André Zegveld, deken van Twente en IJssellanden, ging voor. Hij verwees vanuit de gelezen bijbelgedeelten naar zr. Paulino: ‘Zij  was zo’n gelovige, met hart en ziel, Jezus achterna, vol van het Rijk van God, vol van het verlangen naar Gods merkbaarheid in de mensen en de wereld om haar heen. Maar ze was ook een gecompliceerd mens, onrustig en op zoek naar rust; druk bezig en verlangend er te mogen zijn; toegewijd èn tobbend; gelovend dat je alles als uit Gods hand moet en mag ontvangen, maar met graag de regie in eigen hand; dienstbaar willen zijn en toch de leiding willen hebben. Ze was een vrouw van het visioen, maar had moeite met het wachten en het loslaten dat daarbij hoort.’ De hechte band met haar familie was In het afscheidswoord door een neef goed hoorbaar. In de heldere vrieskou trokken we in een lange stoet naar de begraafplaats, het leek of de overleden zusters haar verwelkomden.

Vanaf de bank thuis heb ik zicht op de treurende Moeder Gods. In haar schaduw staan twee kaarten naast elkaar, in tijdsduur schelen ze een maand. Op de grootste staan smaakvol geschikte symbolen voor kerst met er naast goede woorden van zr. Paulino. De kleine kaart is geen kaart maar haar bidprentje.  Maar de woorden er boven naar Ps. 43,3 zijn veelzeggend: ‘Zend mij uw Licht en uw trouw tegemoet, zij zullen mij brengen tot binnen in uw huis’.

Lieve zr. Paulino, we moeten jou, zo leerden we van kloosterlingen, het sterven gunnen. We mogen blij zijn omdat je mag leven in Gods Licht. Maar we missen je, we missen je zeer…