Wie herinnert zich niet die verzorgde vrouwenhand met roodgelakte nagels. Een vrouw, een dode hand, gewoon neergeknald door een jonge gewetenloze Rus. Die vrouw, die hand, even weg voor een snelle boodschap. Er wordt geschoten, maar ach het zal wel lukken. Boetsja, april 2022, een stadje in Oekraïne met op dat tijdstip bijna 38.000 inwoners. Een moordpartij die de wereld later pas zal horen en nooit meer zal vervagen. Blijft leven, Boetsja is onder mijn huid gekropen. Eddy van Wessel maakte de foto's. Zo ook onderstaande foto in Trouw. De info, in kleine letters onder het artikel, luidt: Deze tekst is een bewerkte fragment weergave van het essay 'Hand van hoop', geschreven naar aanleiding van de Abel Herzberglezing die Alicja Gescinska (1981) op 27 september verzorgde. Dit is het begin:

Het lichaam dat mij droeg heeft vijftien kogels opgevangen. Daar lagen we, voor we het goed beseften, op het gruis en grijs van de straten van onze kleine stad. Het doet wat met een hand, als je jezelf daar zo ziet liggen. U heeft mij ook gezien, daar ben ik bijna zeker van. Ik ben immers roerloos de hele planeet rondgegaan. Miljoenen mensen hebben mij zien liggen, gelakt en geknakt, onder de gebroken hemel van mijn hoop. Die kersenrode kleur en het hartje op mijn nagel - wat denkt u dat die wilden zeggen? Ik wilde leven, ja zo zien de vingers eruit die reiken naar de dag van morgen. Maar die is mij bruut ontnomen. Ik zal nooit meer mijn vingers kunnen plooien tot een hand die hunkert en streelt. Ik zal nooit voelen hoe zacht de babyhuid van mijn kleinkinderen is. Ik zal geen vuist meer kunnen maken, met geen vinger kunnen wijzen; tenzij met deze woorden. Dus vergeeft u het me dat ik hier zo onverwachts en zonder schaamte verschijn...

De tekst gaat verder en ik kan ieder met klem aanraden, probeer Trouw in handen te krijgen om het hele artikel te lezen. Het laat je niet meer los. Maar ook, wat een talentvolle jonge vrouw is Alicja Gescinska, filosoof en schrijver. Haar werk is al meerdere malen bekroond. Ze weet de toon zo zuiver, zo niets verhullend te treffen dat het regelrecht je hart binnengaat. Niemand ontkomt hieraan. Haar pleidooi dat we voor vrede in beweging moeten komen en je niet geweldloos moet afwachten. Want het is zoals de kop boven genoemd artikel 'In de mens zit vrede, maar zie je ook het wrede'...

  

 'Herdenkplaats voor de slachtoffers van Boetsja' (foto Trouw van Eddy van Wessel)

Soms heeft een mens schoon genoeg om steeds maar weer die praatprogramma's over oorlogsdreiging te ondergaan of de laatste acts van Trump te moeten aanhoren. Dan duikt hij in het verleden en droomt weg bij vroeger tijden. Zo verging het mij tijdens de avondwandeling. Ik dacht weer aan Jeugd & Evangelie, kortweg J&E. Het was een oecumenische jongerengroep zo van tussen de twintig en dertig jaar. Veel mensen uit het onderwijs, ziekenhuismensen en ook een paar  rijksambtenaren.We voerden bevlogen discussies over kerk en samenleving in de breedste zin. En altijd kwam dat rode boekje 'Sing-sange-jo' tevoorschijn en zongen we vol overgave negrospirituals. Maar 'Kortjakje ontbrak ook niet'. De meesten van ons woonden op kamers. Beurtelings leidden we zo'n gespreksavond op onze kamer en meldden dat vooraf aan de hospita. Meestal deed men niet moeilijk, als het maar om tien uur 's avonds afgelopen was. Wie er precies mee kwam weet ik niet meer, maar de gemeente Meppel, want daar speelde het, had nog een tijdelijk onbewoond pand en dat stond in de Kromme Elleboog. Beneden zaten wat kunstenaars, maar de zolder was voor ons. Als we geen last veroorzaakten mochten we daar tijdelijk en ook nog eens gratis gebruik van maken. Ons enthousiasme kende geen grenzen en we bekeken opgewonden de zolder en maakten plannen. De trap moest worden geverfd, er werd een barretje getimmerd, stoelen kwamen overal vandaan. Een oude kolenkachel was geschikt voor de winteravonden. En boven dit alles werd een groot visnet gespannen met daarin zeesterren, schelpen en nog ander spul uit het water. Koffie was er en frisdrank, want alcohol mocht niet worden geschonken. Iedere maand werd de vaste contributie geïnd en er kwam een rooster met bardiensten. Dat alles noemden we de soos. Mijn baas, de apotheker van het ziekenhuis Meppel, vroeg fijntjes wat nu belangrijker was de J of de E. Sprekers werden uitgenodigd. Ik herinner me iemand die alles wist over de communistische partij. Hij had een zachte stem en vertelde zijn verhaal fluisterend, omgeven door een soort geheimzinnigheid. De volgende spreker was pastoor Daatselaar. Misschien begon toen wel bij mij een soort liefde voor deze kerkelijke richting. Een liefde die ik trouw zou blijven. Pastoor Daatselaar had schik in ons en nodigde ons uit voor een viering in de parochiekerk. Na afloop liet hij allerlei kerkelijke gewaden zien en deed daar boeiend uitleg bij. De huiselijke kring bestond niet meer voor ons, wij snelden zondags naar de soos. Veel kamerbewoners waren een weekend naar huis. De paar die er waren zaten kleumend bij de kachel, die veel meer had beloofd dan waar gemaakt. Maar we hadden elkaar en voerden hele gesprekken, hadden grootse plannen. De wereld moest veranderen, zou veranderen door onze hoogstaande denkbeelden, die we zouden uitdragen. Hoe ging het verder? Soos-leden verhuisden, anderen trouwden en kregen gezinnen, heel eenzaam bleef de zolder in de Kromme Elleboog achter. Was de wereld veranderd? Jazeker, maar niet zoals ons destijds voor ogen stond. Mensen moeten waakzamer zijn vanwege allerlei kwaadwilligen. Ben je te goed van vertrouwen, dan is de rekening voor jezelf en die valt doorgaans niet mee. Dan heb ik het nog niet eens over de binnenlandse en buitenlandse politiek. Af en toe vlucht ik voor al die praatprogramma's. Ik herken het: de goede geesten, maar ach het zijn eenzaam roependen in de harde woestijn van het nu. Net zoals wij destijds van J&E. Maar, er zijn ook nog zuivere geesten, die oprecht zijn en willen helpen, die voor het goede staan en volhouden, werken aan een betere wereld. Laten ons vooral daarop richten...  

Een paar plaatjes van Meppel. En zoekt u nog eens een aardig doel om te ontspannen, duik dan de Meppeler binnenstad in. Een warm bad...

Als verjaardagscadeau kreeg ik van mijn maatje een jaarabonnement op het blad 'Volzin', een blad dat gaat over zingeving - samenleving - kunst en cultuur. Het was een schot in de roos! Ik ben verknocht geraakt aan dat blad, al na de eerste kennismaking. Dat gebeurde in de bibliotheek van Zuidlaren. Een gezellige bieb waar gratis thee en koffie klaar staan. En heb je vragen, de medewerkers zijn ook alleraardigst, niets is te veel. Ben ik eenmaal binnen, dat ga ik bijkans in draf naar de leesafdeling waar kranten en tijdschriften in veelvoud liggen. Ik heb maar één doel, grijpen naar het blad 'Volzin'. En of één exemplaar nog niet genoeg is, heel hebberig til ik de klep om te kijken of er ook oudere exemplaren liggen. Meestal is die ruimte leeg; er wordt dus gretig gelezen in genoemd blad. In het verleden heb ik genoten van bijdragen van Sigrid Kaag, Annemiek Schrijver, Hein Stufkens en van mijn goede vriend Charles van Leeuwen. Afgelopen week viel het cadeau en tevens septembernummer op de mat met een prachtig foto van Beatrice de Graaf op de cover. Wie kent niet deze jonge en bijzondere hoogleraar, die zo helder de situatie in de wereld kan uitleggen. Ik moet het artikel nog lezen maar hoofdredacteur Greco Idema schreef in zijn inleidend artikel alvast iets over de inhoud: We hebben de beelden in de krant gezien: Poetin broederlijk naast patriarch Kirill. Donald Trump die zijn eigen bijbels verkoopt. Pete Hegseth met religieuze tattoos. En J.D Vance die de paus een theologisch lesje leert. In de internationale politiek zijn de goden terug van nooit weggeweest en in onze diplomatieke betrekkingen kunnen we er maar beter rekening mee houden, vindt Beatrice de Graaf. Iets verder beschrijft hij een bijdrage van Colet van der Ven. Op een Experimentendag lang geleden woonde ik een interview bij van Van der Ven en de geïnterviewde was majoor Bosshardt. Het maakte diepe indruk. Haar bijdrage gaat over moed en hoe je die kunt laten groeien door te oefenen. Kijk daar valt voor mij wat te leren, want ik hoor niet tot de dappersten. Om het nodige te laten bezinken wandelde ik door het aangename groen. Mijn oog viel op een plant met veel kleine bloemetjes. Samen vormden ze een prachtig geheel, wonnen aan kracht; zo kijk ik ook naar bovengenoemd blad. Alle bijdragen samen maken 'Volzin' tot een prachtig en verrijkend blad...

  

 

 

 

 

 

 

 

 

Elk kwartaal glijdt het blad 'Petrus' in mijn brievenbus. Over de naam van genoemd blad is goed nagedacht en wordt aldus omschreven. Soms doet de kerk denken aan Petrus, die visser, vriend en volgeling van Jezus. Sterk als een rots en tegelijk zwak en feilbaar. Net zoals de mensen in de kerk soms voorzichtig, soms moedig, soms overmoedig, soms te voorzichtig.Daarom heet het gratis kwartaalblad van de Protestantse Kerk in Nederland Petrus. Het magazine staat vol inspirerende en persoonlijke verhalen hoe samen kerk zijn troost, steun en zin geeft. Hoe mensen ruimte ervaren om te geloven en te twijfelen, om te zoeken en te vinden. Eerlijke verhalen over geloof, hoop en liefde.  

Bij een kop koffie blader ik door het blad en veel is voor mij herkenbaar door de jaren waarin ik actief was in verschillende werkgroepen. Ik heb er van genoten en het heeft me veel gebracht, zeker ook in waardevolle en blijvende contacten. Maar het is wijs om op tijd te stoppen en de werkzaamheden in vertrouwen over te dragen aan jongeren. Wij ouderen hebben de lofzang gaande gehouden, nu is het de beurt aan de generatie na ons. En zie eens door te lezen en te bladeren in het blad Paulus. Deze keer trof me op één van de laatste bladzijden en kort maar prachtig en veelzeggend gedicht van de dichter / schrijver en dominee Jaap Zijlstra (1933 - 2015).

Met elk blad dat valt, / valt meer licht op de aarde, / komt meer uitzicht vrij.

Met elk blad dat valt, / staan we sterker getekend, / valt meer hemel ons bij.

Slechts twee strofen, maar wat valt er veel over te denken. En wonderlijk dat denken kan veranderen naar gelang je stemming. Het kan opbeuren, het kan neerdrukken. Dat laatste gebeurt meestal als je leest hoe het er in de wereld aan toe gaat. Herlees je het gedicht, dan wint het aan positieve kracht en beurt het op in vertrouwen dat het ooit goed komt. 

Lang geleden was ik in de gelegenheid een kerkdienst bij te wonen waarin Jaap Zijlstra voorging. Hij was gast-predikant en de kerk was bomvol. Waar het over ging weet ik niet meer, maar je hoorde duidelijk de bevlogenheid van Zijlstra met regelmatig toch dichtregels door zijn overweging. Ik zocht in de boekenkast en stuitte op zijn bundel 'Een zon die nacht en nevel overwint'. Op de achterkant van de bundel stond een prachtige solitaire boom temidden van een veld gele boterbloemen met als gedicht:

Zoals een bloem zijn kelk verheft naar de zon, / een boom zijn armen uitstrekt naar de hemel /

en ieder blad een open hand is, / zo zoekt mijn stem naar U, o God, /

zo taalt mijn hart naar U, mijn Schepper.  

  

 

Twee vrouwen. Blond lang haar, politica, goed van de tongriem gesneden, veel in de publiciteit. Dat is het in het kort. Maar dan de verschillen. De een is ondanks haar grote IQ zeer bescheiden, de ander is sluw en berekenend. De één wil de wereld beter maken, de ander strijdt voor persoonlijke eer. In aflevering vijf Zomergasten was Sigrid Kaag te gast bij Janine Abbring. En weer was ik onder de indruk van de zienswijze van Kaag. De hang om de wereld, vooral die in het Midden-Oosten wat beter te maken. Haar taal is hoogstaand, haar uitleg en wat haar voor ogen staat eerlijk. En toch... Als minister en vice-premier in Nederland kreeg ze het moeilijk. Nederland had een zeer goed figuur geslagen met Kaag als premier, maar Nederland hoefde haar niet en ook haar gezin niet. Ze verdween en is voor altijd verloren voor onze politiek. Was Kaag op tv op 23 augustus, Keijzer zat breed klaar voor het persmoment een paar dagen later op 27 augustus. Ze kwam met allerlei plannen voor een nieuwe partij. Had zich opgedoft in korenblauw pak. De groene kleding waar ze mee showde toen ze als minister van BBB zich haast premier waande, was achterin haar klerenkast geduwd of hing mogelijk al in de kringloopwinkel. De rondborstige Caroline van de Plas had in haar angst om premier te moeten worden na de enorme winst van de partij, Keijzer binnengehaald en haar het eventuele premierschap beloofd. Het liep heel anders, want Keijzer was een solist die alleen ging voor haar eigen eer en geen praatprogramma oversloeg om vooral maar haar woordje te doen. Waarvoor de BBB eigenlijk stond, was nauwelijks nog te herkennen. Nadat Caroline Henk Vermeer benoemde als partijleider, hield Keijzer het voor gezien en verdween boos en moddergooiend! En toen was daar het al genoemde persmoment en Keijzer vertelde over haar plannen. Trouw schrijft: 'In het overvolle politieke landschap op rechts ziet Keijzer voldoende kansen voor zichzelf voor een verhaal, dat verdacht veel op dat van Pieter Omtzigt lijkt.' En dat is wat veel kijkers zullen hebben ontdekt. Een vrouw, bescheiden, maar met zoveel talenten verdwijnt met opgeheven hoofd en zal zeker in de wereldpolitiek opduiken. En van de andere vrouw zullen we nog veel horen...                                 

  

 Voor Sigrid Kaag een mooie dahlia omdat het nu de tijd is van deze veelsoortige bloem...

Na tijden van droogte kwam eindelijk de regen. Maar in de dagen, weken vooraf werd met veel zorg naar de de droogte gekeken. Bisschop Jan Hendriks kondigde met klem af dat het goed zou zijn als in de parochies de pastores in hun gebeden om regen zouden vragen. De droogte wordt steeds zorgelijker. Een ongewone vraag, zo hoorde ik verschillende reacties want in de protestantse kerken is dat heel gewoon. In gebeden mogen de zorgen genoemd worden. Waarom eigenlijk ook niet? Alleen, verwacht dan niet meteen dat het gaat gieten!!

In Trouw las ik de reactie van lezers op dit verzoek van de bisschop. Eén lezer schreef wat schamper: 'Iedereen mag overal voor bidden, daar heeft Jan gelukkig niets over te zeggen.' 

In de onderstaande reactie kon ik mij zeer goed vinden: 'We kunnen God te hulp roepen. Maar waarvoor eigenlijk? Wat kan God uithalen als we deze droogte over onszelf afroepen door ons gedrag? Of gaan we voortaan ook bidden voor minder ondraaglijke hitte, minder stortbuien of overstromingen of andere gevolgen van klimaat verandering? Mijn advies: laat je auto of het vliegtuig staan, eet minder vlees, consuminder en bid dan tot God dat alle medemensen dit voorbeeld mogen volgen.' Deze reactie is van Hans van der Wurff De Steeg. 

Ik kan hier volmondig op roepen:  'Ja, de auto is weg, vlees lust ik niet want ik hoor de dieren schreeuwen, vliegreizen heb ik verbannen en ik eet niet veel.' Tegelijkertijd besef ik dat er nog veel mensen zijn die tegen het voorhoofd tikken en roepen: 'Niet goed wijs'... 

    

Inmiddels heb ik 47033 bezoekers, die meelezen op de blog, waarvoor hartelijk dank...

Vanmorgen was ik gauw klaar met de krant: allemaal ellende. Toen de oorlogen begonnen in Oekraïne en Gaza volgde ik elk bericht, las ik elke letter. Ik heb de moed verloren, Poetin, Trump en Netanyahu rotzooien er op los, aantal doden worden genoemd alsof het over vliegen gaat. Over Soedan heb ik het nog niet eens gehad. Je houdt de ogen niet droog bij al die beelden. Ik voel me machteloos en probeer op gezette tijden te ontsnappen. Gewoon het foto archief induiken en even wegdromen. Het tilt me naar een andere wereld. Zo kwam ik deze foto tegen. Wat een heerlijk plaatje. De kippen hier zijn van achterbuurman Toon. Ze zijn er niet meer. Evenals de bruggetjes. Toon verkocht de grond aan de linker zijde op de foto en sloopte eerst het verst verwijderde bruggetje. De brede planken brug waar de kippen op zitten, is inmiddels ook gesloopt. Toon en de nieuwe eigenaar van het linker perceel kunnen niet met elkaar. De nieuwe buurman begon met slopen aan zijn kant, Toon sloopte aan de andere kant. En ik mag op het restant kijken. Oorlog in het klein. Maar toch... Gelukkige tijden op dat winterse moment met die rij kippen. Hoort het bij ons mensen, altijd op de hoede, altijd gereed om eigen goed te verdedigen? Als alle mensen zouden proberen wat aardiger tegen elkaar te zijn, elkaar iets te gunnen, elkaar te helpen waar nodig, zou dat niet een heel andere wereld opleveren? Het leven is kort, voor velen akelig kort, is dan wat zorg voor die ander zo ingewikkeld? Vanmorgen was ik gastvrouw op de begraafplaats. Het was rustig, maar hij was er weer. Die breedgeschouderde bezoeker, zo verdrietig, maar ook zo dapper hoe hij met het verlies van zijn lieve Trijntje omgaat. Altijd staat hij klaar om anderen te helpen, zonder gezeur. Een blanke pit in een ruwe bolster. Maar door anderen te helpen, ervaart hij dankbaarheid en ogen die weer wat oplichten. Het doet hem goed. Zo ook doet het mij goed om gewoon eens door de foto's te spitten van voorbije rustiger jaren. Dan kan het zijn dat er een zachte lach over je gezicht glijdt en dat even alle narigheid van dichtbij en ver verbleekt...